Tekst opublikowany w Gazecie Powiatowej 28 kwietnia 2020 roku.

Artykuł CZARNOBYL I PRYPEĆ, – czyli 34 lata po awarii – suplement pochodzi z serwisu Widokówki z Podróży.

Radar rozpoczął pracę 7 listopada 1971 roku, wiązka sygnałów obejmowała terytorium Stanów Zjednoczonych od północno- wschodniej strony i przebiegała przez biegun północny, był to tzw. radar pozahoryzontalny, pracujący w zakresie fal krótkich. Sygnał emitowany z radaru zakłócał transmisję z innych nadajników. Był dobrze słyszalny w Europie, krótkofalowcy nazywali ten sygnał rosyjskim dzięciołem, z powodu charakterystycznego rytmu. Oko Moskwy z Czarnobyla było częścią odbiorczą radaru. Ma ono nadal wysokość 150 metrów i długość około 800 metrów. W pobliskich budynkach i schronach znajdował się cały system obsługi radaru, wymagający pracy około 1000 osób. Zbudowano dla nich i ich rodzin specjalne tajne miasteczko Czarnobyl-2, zaznaczone na mapach sztabowych jako obóz pionierski. Miasto było ściśle strzeżone przez jednostki specnazu, jego mieszkańcy nie mogli w swoich domach przyjmować gości z zewnątrz, nawet rodziny musiały umawiać się poza „obozem pionierów”.

Radar został wyłączony 26 kwietnia 1986 roku, aby chronić jego elektronikę przed uszkodzeniem związanym przez podwyższone promieniowania po awarii reaktora w Czarnobylu. Zamknięto go ostatecznie w 1988 roku, kiedy okazało się, że promieniowanie w okolicy uniemożliwia jego pracę. Na szczęście dla nas – stalkerów w ZONIE, Duga nie została rozebrana, okazała się trudna i nieopłacalna do demontażu i chyba trochę napromieniowana. Nie była też podobno doskonała, mogła wykryć tylko grupę rakiet, a nie pojedynczą głowicę nadlatującą nad Związek Radziecki.

Tekst opublikowany w Gazecie Powiatowej 4 czerwca 2019 roku.

Artykuł Czarnobyl i Prypeć, czyli 33 lata po awarii. Opowieść czwarta i ostatnia: Duga, czyli Oko Moskwy pochodzi z serwisu Widokówki z Podróży.

Pojechaliśmy tam specjalnie w końcu lutego, kiedy na drzewach nie było jeszcze liści, bo Prypeć zarosła, więc wiosną i latem chowa się w bujnej zieleni. Chcieliśmy także nie zamarznąć w trakcie zwiedzania, ale to nie bardzo się nam udało. W jeden dzień temperatura osiągnęła – 7 stopni, ale wiatr obniżał ją chyba do – 15 stopni odczuwalnego zimna.
W budynkach, na podłogach były kilkucentymetrowe tafle lodu (zaliczony tylko jeden upadek, bez złamań i utraty przytomności), wiatr hulał w pomieszczeniach, stropy zapadały się, było ciemno, bardzo trzeba było uważać w czasie zwiedzania.

Nie wiem, czy można nazwać zwiedzaniem, to co robiliśmy. Na kilka dni staliśmy się stalkerami, czyli cytując braci Strugackich, osobami trudniącymi się przemytem z tzw. Strefy ( czyli naszej ZONY ) niezwykłych przedmiotów. ZONA była miejscem, gdzie wylądowała obca cywilizacja pozostawiając po sobie wiele przedmiotów o niezwykłych cechach. Miały one oczywiście dużą wartość na czarnym rynku.* Jak możecie się domyślić, z ZONY w Prypeci wynieśliśmy tylko karty pamięci z naszych aparatów, ale z jakże cennymi zdjęciami, które Wam prezentujemy. Są tam: panorama miasta z dachu 16-to piętrowego bloku, na który wbiegliśmy o poranku, basen „Lazurowy”, szpital, przedszkola, szkoła, sklep, fabryka „Jupiter”, kino „Prometeusz”, poczta, komisariat, karuzela i inne miejsca zatrzymane w czasie. Można je tylko obejrzeć, nie można tam siadać, nic dotykać, ani zabrać na pamiątkę.

*Arkadij i Borys Strugaccy „Piknik na skraju drogi”

Tekst opublikowany w Gazecie Powiatowej 21 maja 2019 roku.

Artykuł Czarnobyl i Prypeć, czyli 33 lata po awarii. Opowieść trzecia: Prypeć – miasto widmo pochodzi z serwisu Widokówki z Podróży.